De Waarheid achter het Heilig Boontje

Via een hele aardige zadenruil ben ik aan Monstransbonen (het Heilig Boontje) gekomen. Een boontje dat dít Boontje natuurlijk in zijn tuin móet hebben. Lees snel verder over waarom deze bijzondere boon een relatie heeft met de Grieken, de Romeinen, de Germanen, de Spanjaarden, Katholieke kerk en alle IJsheiligen!

De naam Heilig Boontje

Ze worden ook wel Soldaatjesbonen of soldaatjes genoemd. In de volksmond zijn ze het meest bekend als Heilig Boontje. Ze zijn ook te vinden onder deze namen: Spread Eagle, Dove, Nombrills de Bonne Soeur, Saint-Esprit à Oeil rouge, à la Religieuse of Adelaarsboontje.

Deze bijzondere namen hebben ze te danken aan de paarse tekeningen bij de navel (plek waar de boon vastzit binnen in de peul). Deze tekening doet denken aan een soldaatje, een duif of adelaar of zelfs een monstrans.

Lange geschiedenis

De boon in zijn algemeenheid kennen we al heel erg lang. Het gaat dan in eerste instantie over de reguliere tuinboon – de Vicia faba. Die behoort weer tot de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae of Fabaceae) en de onderfamilie Papilionoideae respectievelijk Faboideae daarvan. De Grieken en de Romeinen hebben al recepten geschreven met tuinbonen. Voor meer historische recepten kijk je op deze website van Coquinaria. Je kunt hier vele eeuwenoude recepten vinden, een prachtig initiatief.

Het Heilige Boontje werd pas in de zeventiende eeuw door de Spaanse veroveraars vanuit Zuid-Amerika mee teruggevoerd naar Europa. Net zoals bijvoorbeeld Aardappels, Cacaobonen, Zonnebloemen, Passiebloemen, Paprika’s, Dahlia’s en nog veel meer. Veel van de biodiversiteit die we vandaag de dag kennen komt voort uit het koloniale verleden van landen zoals Spanje.

Het zit in hem de genen

De kenmerkende tekening op de boon (de Phaseolus vulgaris ‘Monstrans’) wordt bepaald door de genen. Het is een echte zelfbestuiver en dat betekent dat deze eigenschap altijd mee zal gaan naar de volgende generatie bonen. Er worden dus geen eigenschappen van andere rassen ingekruisd.

Het heilige boontje wordt al heel lange tijd geteeld, maar is slechts sporadisch in de handel te verkijgen. Deze site van Vreeken’s zaden verkoopt ze nog. Een enkeling teelt hem nog wel en het zaaigoed is dan meestal afkomstig uit eigen oogst of zadenruil. Je mag ze dus met recht onder de categorie vergeten groenten scharen.

De Katholieke kerk en de Heilige Boon

Met het Heilige Boontje zijn heel veel rituelen, sprookjes, legenden en volksverhalen over heiligen verbonden. Zo speelt de boon bijvoorbeeld een rol bij het feest van Driekoningen in de Katholieke kerk. Daarbij wordt een bonenkoning aangewezen. Ook bestaat er een bonenzondag. Dat is de eerste zondag na vasten. Vasten is de veertigdagentijd ná Aswoensdag en voor Pasen. Meer over Driekoningen lees je hier en meer over de vastentijd lees je hier.

Verder is er een uitvoerig verhaal te zijn opgetekend in het boek “Compendium van rituele planten in Europa” door Marcel de Cleene (bladzijde 1.033 en verder). Een boek van 2,86 kilogram en een prijs van € 125 dat je met recht een compendium mag noemen!

Er gaat een verhaal rond over een pastoor die per toeval een monstrans opgraaft uit zijn akker tijdens het zaaien van gewone bonen. Een andere pastoor had die begraven uit angst hem te moeten afgeven aan veroveraars. Waarschijnlijk de Spaanse veroveraars. Hij wijdt er een preek aan en laat het verder daarbij. Een tijdje later tijdens het oogsten blijkt dat alle bonen voorzien van een afbeelding: de monstrans. Een wonder is geschied! Download hier het hele verhaal in PDF.

Lees verder

(Visited 26 times, 1 visits today)
Updated: 19/02/2017 — 10:25

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

In de hemel is wél bier ! © 2014 Frontier Theme